Het verhaal van Mila

"Ga alsjeblieft in gesprek over schulden"

Vanuit het samenwerkingsverband Beter Samen in Noord voert het Buurtteam Amsterdam Noord een project uit met een nieuwe schuldenaanpak. Kansrijke Start richt zich op zwangere vrouwen en ouders met kinderen tot twee jaar die kampen met financiële problemen. Nog te weinig professionals binnen zorg en sociaal domein kennen dit traject en de impact. Projectleider Mila van der Zwet is zowel netwerkbouwer als hulpverlener.

De kern van het project: de schulden versneld aanpakken, werken aan snelle schuldenrust en zorgen voor minder financiële stress. We focussen op de eerste 1.000 dagen vanaf de conceptie, een cruciale periode voor de ontwikkeling van een kind. We werken hierin intensief samen met verloskundigen, huisartsen en andere professionals in de zorg. Kansrijke Start moet leiden tot een betere situatie voor ouder en kind. 

Waarom verdient ieder kind een kansrijke start, ook financieel?

Mila: "Eigenlijk is alles gebaseerd op gelijkheid en gelijkwaardigheid. Een gelijke start voor ieder kind past daarbij. Financiële achterstanden maken dat jij opgroeit met ouders die andere keuzes moeten maken. Daardoor verloopt jouw hele leven anders. Minder voorspoedig, minder gezond, vaak zelfs korter. Kansrijke Start doet daar iets aan. We lossen er de kansenongelijkheid natuurlijk niet mee op, maar het is een stap in de goede richting."

Kun je iets vertellen over de aanpak?

Mila: "De aanpak is tweeledig. Eerst een versneld schuldhulpverleningstraject en daarna - als de schuldeisers akkoord zijn - lost de gemeente de schuld in één klap af. Dan ben je als jonge ouder één keer schuldenvrij. Je hoeft gewoon niks meer terug te betalen, dus je krijgt de ruimte om je te richten op je zwangerschap of op je jonge kindje."

Wat is jouw rol binnen deze aanpak?

Mila: "Ik ben zowel projectmanager als hulpverlener. Aan de ene kant ben ik bezig met het netwerken rondom deze doelgroep. Ik praat met verloskundigen, kraamzorg, huisartsen, GGD - iedereen die betrokken is bij zwangere vrouwen en jonge ouders. Aan de andere kant begeleid ik zelf cliënten."

Wat kom je zoals tegen bij jonge ouders met schulden?

Mila: "Alles wat je in een normaal schuldhulpverleningstraject ook tegenkomt. Maar dan vaak nog een tandje complexer. Bij mensen in de schulden in het algemeen zien we al verschillende soorten problematiek. Zoals verslavingen, scheidingen, mentale problemen, fysieke klachten en ziekte. Bij jonge gezinnen en zwangere vrouwen zie je vaak een combinatie van problematieken. Denk aan mentale en fysieke problemen tijdens de zwangerschap, door die financiële stress. In zo'n situatie zie je dat mensen soms onwenselijke financiële keuzes maken die de situatie verergeren. Dan wordt het financiële plaatje nog extremer. Het is echt multi-problem."

Hoe groot zijn de schulden, waar praten we over?

Mila: “Dat verschilt van een paar duizend tot vijftigduizend euro of meer. De ernst van de situatie hangt o.a. samen met wanneer iemand bij ons aanklopt. Als jij een of twee jaar lang achterstanden hebt opgebouwd, heb je misschien een schuldenlast van een paar duizend euro. Maar zit jij al zeven jaar lang in de schulden en heb je nooit hulp gekregen, dan zijn je schulden natuurlijk een stuk groter.”

Wat doet financiële stress met zwangere vrouwen en ouders vrouwen met een klein kindje?

Mila: “Méér complicaties tijdens de zwangerschap. Fysieke complicaties en mentale problemen. Depressies, vaak postnataal. Meer miskramen en een langer herstel van de zwangerschap. Als jij meer stress ervaart, door schulden of een combinatie van factoren, loopt niet alleen je gezondheid gevaar maar ook je relatie. Schuldenstress zorgt voor extra druk op het gezin. En daar komt nog de angst bij dat jeugdzorg wordt ingeschakeld. “Als ik niet goed voor mijn kind kan zorgen, nemen ze het van me af.” Schrijnend.”

Heb je een voorbeeld van een cliënt die jij goed hebt kunnen helpen?

Mila: “Ik denk aan een cliënt met een schuldenlast van 45 duizend euro. Ze zat erbij als een geknakt vogeltje. Ze kwam uit een heel lastige situatie, met een echtscheiding en allerlei complicaties na de zwangerschap. Was dakloos geraakt met een kindje van een jaar. Ze had extreem veel kosten gemaakt door bijvoorbeeld met Klarna en Afterpay te betalen. Inmiddels zitten we nu dichtbij de afwikkeling, na een traject met veel hobbels. Het is nog niet klaar, maar ik zie hoe zij al zoveel minder stress heeft en hoe haar vertrouwen in instanties groeit. Dat is een van de belangrijkste dingen van het project: vanuit het buurteam vertrouwen herstellen bij cliënten. Wij zijn geen deurwaarder, geen Belastingdienst, geen schuldeiser. We zijn er om jou te helpen.”

Wat doet schuldenrust met mensen?

Mila: “Schuldenrust opent de mogelijkheid om weer na te kunnen denken over andere dingen dan je financiën. Dat kan iets heel kleins zijn. Dat kan de ruimte zijn om eens een uurtje te wandelen zonder piekeren. De ruimte vinden om te gaan sporten, weer iets leuks te doen met familie of vrienden. Of ook heel praktisch: om weer eens zeven uur achter elkaar te kunnen slapen. De kleine basisbehoeften die ieder mens heeft, en die totaal verstoord raken zodra je in de zware schulden zit.”

Hoe komen jonge ouders eigenlijk bij jullie terecht?

Mila: “We krijgen veel aanmeldingen via de verloskundigen. Die vragen regelmatig uit over de financiële situatie van jonge ouders. Ook sommige huisartsen hebben veel kennis van het sociale domein, maar anderen vragen minder vaak door. Dus daar is nog winst te behalen. Onze boodschap aan zorgprofessionals: meld mensen aan zodra je denkt dat er financiële zorgen zijn. Ga in gesprek. Zorg dat mensen weten van het buurteam en van het project. Dan kijken wij na een aanmelding wel wat er wel en niet kan.”

 

Wil je meer weten over het project Schuldenaanpak Kansrijke Start, klik hier